KỲ 26

Hai bức thư ngỏ của nhà văn Đặng Chương Ngạn – một người viết lâu năm gắn bó với Báo Văn nghệ – đã được gửi công khai đến Ban Tổ chức Cuộc thi Truyện ngắn Báo Văn nghệ 2022–2024 và đích danh Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Với văn phong thẳng thắn, lập luận rõ ràng và tinh thần trách nhiệm, tác giả đã chỉ ra hàng loạt bất thường nghiêm trọng: kéo dài thời gian công bố kết quả gần một năm, không minh bạch về danh sách giám khảo và tác phẩm vào chung khảo, và đặc biệt là câu hỏi “Trăm Ngàn” – một truyện bị đánh giá yếu kém từ mọi phía – bằng cách nào lại trở thành tác phẩm đoạt giải cao nhất?

Điều đáng nói là cho đến nay, cả Ban Tổ chức cuộc thi truyện ngắn, Báo Văn nghệ và lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam đều im lặng, không có bất kỳ một lời phản hồi nào. Sự im lặng ấy, qua nhìn nhận của dư luận, là sự né tránh không đáng có vì dễ bị hiểu như một sự thừa nhận gián tiếp về những khuất tất mà bức thư đã nêu.

Bàn tròn Văn học kỳ này xin giới thiệu nội dung tóm lược của hai bức thư ngỏ – coi đó như một lời chất vấn trực diện, một thử thách đối với tính minh bạch và liêm chính của một cuộc thi văn chương quốc gia. Và cũng là dịp để chúng ta cùng nhau đặt câu hỏi: Công bằng ở đâu, khi sự im lặng lại được chọn làm câu trả lời?
 

TÓM LƯỢC HAI BỨC THƯ CỦA NHÀ VĂN ĐẶNG CHƯƠNG NGẠN

1. Thư ngỏ gửi Ban Tổ chức Cuộc thi Truyện ngắn Báo Văn nghệ 2022–2024 (ngày 2/8/2025)

Nội dung chính:

• Chỉ ra các vi phạm và bất thường trong tổ chức cuộc thi: công bố kết quả chậm gần 1 năm, không công bố ban giám khảo, không công bố danh sách chung khảo, không minh bạch về bảng điểm.
• Hậu quả: hàng trăm tác giả “treo tác phẩm”, không được sử dụng lại trong khi chờ kết quả; gây tổn thương đến niềm tin và đạo đức nghề nghiệp.
• Dư luận nghi ngờ: có dàn xếp, mặc cả hậu trường; các tác phẩm được sơ khảo chấm cao nhất đều không có giải; đặc biệt truyện Trăm Ngàn không có trong danh sách chung khảo nhưng vẫn được trao giải cao nhất.
• Yêu cầu BTC: công bố ngay danh sách vào chung khảo, bảng điểm sơ khảo & chung khảo, lý do chậm công bố, để minh bạch hóa và chấm dứt tin đồn.

Bài gốc ở đây

2. Thư ngỏ gửi Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam (ngày 21/8/2025)

Nội dung chính:

• Chất vấn trực diện nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: “Ở góc nhìn nào, ông thấy Trăm Ngàn xứng đáng đoạt giải cao nhất?”
• Lập luận: ở mọi góc nhìn (độc giả, chuyên môn, học thuật, phạm vi cuộc thi), Trăm Ngàn đều yếu: ý tưởng cũ, cốt truyện phi lý, nhân vật mờ nhạt, ngôn ngữ lệch chuẩn, thiếu tư tưởng.
• Dẫn chứng: khảo sát VnExpress, 86% độc giả đánh giá truyện thiếu mới mẻ; nhiều nhà văn, nhà phê bình, đạo diễn… đều khẳng định đây là một truyện “dở, thậm chí rất dở”.
• Đặt câu hỏi: tại sao một truyện như vậy vẫn đoạt giải? Có phải vì lợi ích nhóm, tình cảm riêng tư, áp lực nội bộ hay vì tiền?
• Thách thức công khai Ban Tổ chức, Hội đồng Giám khảo và những người liên quan phải chỉ ra một “góc nhìn hợp lý” để biện minh.

Bài gốc ở đây